Cerkiew św. Michała Archanioła w Bielicznej
![]() | |||||||||||||||
kościół filialny | |||||||||||||||
![]() Widok ogólny cerkwi | |||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||
parafia | |||||||||||||||
Wezwanie | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Położenie na mapie gminy Uście Gorlickie ![]() | |||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu gorlickiego ![]() | |||||||||||||||
![]() |
Cerkiew św. Michała Archanioła w Bielicznej – dawna greckokatolicka cerkiew zbudowana w 1796 roku w Bielicznej. Świątynia obecnie znajduje się na obszarze wsi Izby i jest użytkowana przez kościół rzymskokatolicki.
Historia[edytuj | edytuj kod]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Bieliczna%2C_cerkiew_%C5%9Bw._Micha%C5%82a_Archanio%C5%82a_%28HB5%29.jpg/220px-Bieliczna%2C_cerkiew_%C5%9Bw._Micha%C5%82a_Archanio%C5%82a_%28HB5%29.jpg)
Cerkiew powstała najprawdopodobniej około 1796 roku. W tym czasie na całym terytorium Cesarstwa Austriackiego obowiązywały nowe zasady wznoszenia obiektów sakralnych. Miały one charakteryzować się prostotą w architekturze i ograniczać wszelkie dekoracje. Cerkiew w Bielicznej jest przykładem tego typu budowli. Świątynia jest jedną z nielicznych murowanych cerkwi w regionie, w jej architekturze uwidacznia się wpływ baroku.
Liturgiczne wykorzystanie budynku zostało ograniczone, gdy większość mieszkańców Bielicznej przeszła w 1928 roku na prawosławie. Nowa parafia, należąca do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, musiała wznieść nową kaplicę.
Po przymusowym wysiedleniu wszystkich mieszkańców wsi, w ramach akcji „Wisła”, cerkiew nie była użytkowana. Została przekazana parafii rzymskokatolickiej, jednak od tego czasu była wykorzystywana jedynie okazjonalnie i niszczała. W latach 1984-1985 z inicjatywy ks. Mieczysława Czekaja – proboszcza parafii w Banicy, świątynia została wyremontowana[2].
Architektura[edytuj | edytuj kod]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Bieliczna%2C_cerkiew_%C5%9Bw._Micha%C5%82a_Archanio%C5%82a_%28HB6%29.jpg/220px-Bieliczna%2C_cerkiew_%C5%9Bw._Micha%C5%82a_Archanio%C5%82a_%28HB6%29.jpg)
Mury świątyni wzniesione są z ciosów kamiennych. Jest to budowla jednonawowa z wyodrębnionym prezbiterium w formie absydy, w której umieszczono jedno okrągłe okno. Nad kruchtą wznosi się otynkowana kamienna wieża, zbudowana na planie kwadratu, z nadwieszoną drewnianą izbicą nakrytą czterospadowym dachem, którego wykończeniem jest kopulasty hełm z pozorną latarnią, ozdobioną płycinami imitującymi otwory. Nieco szerszą od wieży prostokątną nawę (z dwoma oknami) kryje dwuspadowy dach z ośmioboczną sygnaturką na kalenicy, którą wieńczy obita blachą kopułka. Cały dach pokryto drewnianym gontem[3].
Wnętrze świątyni otynkowano, nawę i absydę prezbiterialną przykrywa płaski strop wykonany z desek. Ikonostas cerkwi nie zachował się. Po remoncie w prezbiterium umieszczono niewielki rokokowy ołtarz, między jego kolumnami znajduje się ikona Archanioła Michała – patrona świątyni, a powyżej obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem. W pobliżu świątyni znajduje się dawny cmentarz łemkowski[3].
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023 [dostęp 2016-12-06] .
- ↑ Parafia Banica / Bieliczna [online] [dostęp 2022-06-11] (pol.).
- ↑ a b Dziennik Polski, nr. 269 (12665) z dnia 19.11.1985
Bibliografia[edytuj | edytuj kod]
- G. i Z. Malinowscy, E. i P. Marciniszyn, Ikony i cerkwie. Tajemnice łemkowskich świątyń, Carta Blanca, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61444-15-2